Przejdź do treści

Interpelacja w sprawie zaplanowanego spadku udziału roweru w podziale zadań przewozowych

Interpelacja radnego Rady Miasta Poznania

Na podstawie art. 24 ust. 3–7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2024 poz. 1465 z późn. zm.) składam interpelację w sprawie celów rowerowych przyjętych w dokumentach mobilnościowych Miasta i Metropolii oraz przygotowywanego Programu Rowerowego na lata 2026–2036.

Adresat

Prezydent Miasta Poznania

Treść interpelacji

Szanowny Panie Prezydencie,

w Planie Zrównoważonej Mobilności Metropolii Poznań 2040 (SUMP, uchwała Nr XCV/1825/VIII/2023) docelowy udział podróży rowerowych w podziale zadań przewozowych został określony jako wartość malejąca względem wartości bazowej. Zgodnie z danymi przedstawionymi w Raporcie o stanie Miasta Poznania za rok 2025 (Załącznik nr 2, Tabela 3):

  • dla całej Metropolii Poznań: 10,69% (baza 2019/2022) → 10,58% (2030) → 10,23% (2040);
  • dla rdzenia aglomeracji (obejmującego Poznań): 12,54% → 11,95% → 11,85% (2040).

Jest to jedyny wskaźnik mobilności w tym dokumencie zaplanowany jako spadek. Dokument nie zawiera narracji wyjaśniającej, dlaczego cel dla ruchu rowerowego — jako jedyny — wyznaczono na regres.

Jednocześnie cel udziału roweru na poziomie 12% z Programu Rowerowego 2017–2022 z perspektywą do 2025 (uchwała Nr XLVIII/843/VII/2017) nie został zrealizowany — faktyczny udział roweru w mieście wynosi 8% (Raport o stanie Miasta 2025, Załącznik nr 1, Tabela 7). Z głównych tras rowerowych jedynie ok. 44% jest w pełni zrealizowane, ok. 36% jest przejezdne, lecz wymaga dalszych działań, a 23% w ogóle nie powstało (Załącznik nr 4 do Raportu).

Stoi to w wyraźnym dysonansie z osiągnięciami, którymi Miasto słusznie się szczyci: nagrodą European Cyclists' Federation Award za Mosty Berdychowskie (470,6 tys. przejazdów rowerowych od marca do grudnia 2025 r.), 53. miejscem w rankingu Copenhagenize Index oraz nakładami na priorytet strategiczny „Zielone, mobilne miasto" w wysokości 313,7 mln zł w 2025 r.

Pytania

Wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Dlaczego docelowy udział roweru w podziale zadań przewozowych w SUMP Metropolia Poznań 2040 został zaplanowany jako wartość niższa od bazowej — zarówno dla całej Metropolii (10,69% → 10,23%), jak i dla rdzenia aglomeracji obejmującego Poznań (12,54% → 11,85%)?

  2. Czy wartość 10,23% (Metropolia) oraz 11,85% (rdzeń) to przyjęty cel polityki mobilności, czy też prognoza modelowa przy założeniu kontynuacji dotychczasowych trendów (scenariusz odniesienia)? Jeśli to prognoza — dlaczego zapisano ją w dokumencie jako „wartość docelową"?

  3. Czy przygotowywany Program Rowerowy Miasta Poznania na lata 2026–2036 przyjmie miejski cel udziału roweru wyższy niż wynika to z trajektorii SUMP, czy też powieli zaplanowany spadek? Jaką konkretną wartość docelową (z wartością bazową i pośrednią) zakłada projekt programu?

  4. Na jakim etapie znajdują się prace nad Programem Rowerowym 2026–2036, jaki jest harmonogram konsultacji społecznych projektu oraz planowana data skierowania go pod obrady Rady Miasta?

  5. Czy wyniki badań ruchu planowanych na 2026 r. (aktualizacja modelu transportowego) zostaną wykorzystane do rewizji celu rowerowego — w tym do urealnienia lub podniesienia wartości docelowej w dokumentach miejskich oraz do wystąpienia o korektę celu w SUMP?

  6. Jakie działania Miasto zamierza podjąć, aby odwrócić trend i osiągnąć wzrost (a nie spadek) udziału roweru — w szczególności w zakresie: domknięcia 23% brakujących odcinków głównych tras, reaktywacji systemu roweru publicznego (zawieszonego z końcem 2022 r.) oraz polityki ograniczania ruchu samochodowego w rdzeniu?

Uzasadnienie

Sustainable Urban Mobility Plan jest z definicji instrumentem służącym zwiększaniu udziału transportu aktywnego i zbiorowego kosztem indywidualnej motoryzacji — taki kierunek wynika z wytycznych Komisji Europejskiej dla SUMP, Krajowej Polityki Miejskiej 2030 oraz Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 r. Cel zakładający spadek udziału roweru jest wewnętrznie sprzeczny z funkcją tego dokumentu.

Zaplanowany spadek następuje mimo równoczesnego wzrostu długości sieci dróg rowerowych (w SUMP: 625,7 km → 692,7 km do 2030 r.). Oznacza to, że przyjęty model zakłada wzrost ruchu samochodowego szybszy niż rowerowego — co potwierdza wskaźnik motoryzacji (701 samochodów osobowych na 1000 mieszkańców w 2024 r., drugi najwyższy w Polsce). Doświadczenie Mostów Berdychowskich dowodzi jednak, że dobrze poprowadzona infrastruktura generuje znaczący popyt rowerowy — zaplanowany regres nie jest więc koniecznością, lecz wyborem.

Poznań ma korzystne uwarunkowania dla ruchu rowerowego: równinną topografię, zwartą strukturę i większość celów podróży w zasięgu 5–10 km. Cel malejący marnuje ten potencjał i jest niespójny z deklarowanym priorytetem strategicznym „Zielone, mobilne miasto". Moment przygotowywania nowego, dziesięcioletniego Programu Rowerowego 2026–2036 oraz aktualizacji modelu ruchu w 2026 r. jest właściwą i jedyną okazją, by skorygować ten kierunek, zanim zostanie utrwalony na kolejną dekadę.

Oczekiwany termin odpowiedzi

Zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym, oczekuję odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpelacji.

{{IMIE_NAZWISKO_RADNEGO}} radny Rady Miasta Poznania {{DATA}}

Notatki operacyjne (NIE część pisma — usunąć z kopii składanej)

Źródła liczb (do ewentualnej weryfikacji przed złożeniem)

  • Antycel SUMP, rozkład rdzeń/peryferie: zal-2-realizacja-programow-sektorowych-2025.pdf Tab. 3 s. 28–29 (cała Metropolia 10,69→10,23; rdzeń 12,54→11,85; peryferie 13,16→14,80 — rosną).
  • Udział roweru miasto 8%: zał. 1 Tab. 7 s. 30. Cel 12% niezrealizowany + trasy 44/36/23%: zał. 4 s. 140.
  • Mosty Berdychowskie 470,6 tys. / ECF Award / 53. Copenhagenize: raport główny (Mobilność). Nakłady „Zielone, mobilne miasto" 313,7 mln: zał. 1 s. 111–113.
  • Motoryzacja 701/1000: zał. 1 Tab. 9 s. 31. Drogi row. SUMP 625,7→692,7: zał. 2 s. 29. Rower miejski 0 od 2022: zał. 2 s. 17.
  • Pełna analiza + postulat celu (12% 2030 / 15% 2036): research/raporty-miasta/raport-o-stanie-2025/antycel-rowerowy-sump-analiza.md.

Dobór radnego (z bazy — zweryfikować aktualny skład w BIP RM kadencji 2024–2029)

  • Komisja właściwa ds. transportu/mobilności — pierwszy adresat. Przewodniczący/członkowie: [do weryfikacji w BIP RM] (baza: research/prompty/12-rada-miasta-radni.md, 13-radni-dialog-wspolpraca.md).
  • Profile sojuszników (transport/ruch miejski): patrz research/prompty/13-15, 18-prywatne-anchory-radnych.md — NIE wpisywać nazwiska bez potwierdzenia.

Procedura (per szablony/CLAUDE.md)

  1. Przekazać treść radnemu-sojusznikowi (interpelację składa radny, nie mieszkaniec).
  2. Radny: type: template → type: sent, dodać wyslano:, adresat: Prezydent Miasta Poznania, termin_odpowiedzi: (+14 dni); wypełnić {{IMIE_NAZWISKO_RADNEGO}}, {{DATA}}.
  3. Odpowiedź publikowana w BIP (art. 24 ust. 7) — archiwizować jako materiał do kolejnego ruchu (pętla: odpowiedź → media / petycja).

Powiązane

  • szablony/rowery/wniosek-udip-projekt-programu-2026-2036.md — równoległy UDIP do ZDM (twarde dane przed interpelacją).
  • szablony/rowery/interpelacja-priorytet-rowerowy.md — ogólny szablon interpelacji rowerowej (szerszy zakres).
  • research/raporty-miasta/raport-o-stanie-2025/antycel-rowerowy-sump-analiza.md — argumentacja, kontrargumenty miasta, ostrzeżenia (nie utożsamiać 8% miasto z 10,69% Metropolia).