Dostęp do informacji publicznej przy dotacjach dla NGO¶

Tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 902 ze zm.; jedyna późniejsza zmiana — Dz.U. 2025 poz. 1844, art. 10 ust. 1, w mocy od 1.07.2026.

Przepisy operacyjne¶

• art. 2 ust. 2 — zakaz żądania wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
• art. 4 ust. 1 pkt 5 — podmioty zobowiązane: reprezentujące osoby/jednostki, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. art. 4 ust. 3 — w zakresie posiadanych informacji.
• art. 4a–4c udppw (odrębna, samodzielna podstawa) — NGO wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym udostępniają informację publiczną, tryb wnioskowy na zasadach udip.
• art. 5 ust. 1 i 2 — ograniczenia (prywatność, tajemnica przedsiębiorcy); zd. 2: ograniczenie nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne w zakresie związanym z pełnieniem tych funkcji.
• art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f (majątek publiczny), pkt 3 lit. f (ciężary publiczne), pkt 5 (majątek publiczny, lit. c — majątek JST).
• art. 10 ust. 1 (od 1.07.2026) — na wniosek udostępnia się informację nieudostępnioną w BIP, portalu danych albo Centralnym Rejestrze Umów JSFP.
• art. 13 — bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni; przedłużenie do 2 miesięcy z powiadomieniem o powodach i terminie.
• art. 14 — forma zgodna z wnioskiem. art. 15 — opłata za dodatkowe koszty. art. 16 — odmowa i umorzenie w formie decyzji.
• art. 17 — podmioty niebędące organami władzy (tu: fundacja) stosują odpowiednio art. 16 — czyli wydają decyzję; ust. 2 zastępuje odwołanie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. „Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" zniesione od 1.06.2017.
• art. 21 — skarga do WSA; 15 dni na przekazanie akt i odpowiedzi, 30 dni na rozpoznanie.
• art. 22 — UCHYLONY (ustawa o otwartych danych, Dz.U. 2021 poz. 1641). Droga cywilna przy odmowie z powołaniem na prywatność/tajemnicę już nie istnieje.
• art. 23 — nieudostępnienie informacji publicznej wbrew obowiązkowi: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
• art. 3 ust. 1 pkt 1 — informacja przetworzona w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego. Konstytucyjność potwierdzona TK SK 27/14, 18.12.2018 (Dz.U. 2019 poz. 10). (TK K 58/13 nie jest sprawą o informację przetworzoną — umorzona.)

Wzmocnienie konstytucyjne: art. 61 ust. 1 Konstytucji — prawo do informacji o osobach i jednostkach „gospodarujących mieniem komunalnym".

Co JEST, a co NIE JEST informacją publiczną — stan orzecznictwa¶

Konsekwencja praktyczna: ofertę pozyskiwać trybem art. 15 ust. 2i udppw, nie UDIP. Nie cytować WSA Białystok II SAB/Bk 30/23 — uchylony przez NSA III OSK 2006/23.

NGO jako podmiot zobowiązany¶

• NSA III OSK 405/22, 21.06.2023 — „fundacja, która dysponuje środkami publicznymi przekazywanymi przez gminy w związku z wykonywaniem zadań powierzonych przez gminy jest — stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. — podmiotem zobowiązanym".
• Potwierdzenia: NSA I OSK 475/18, 19.07.2018; III OSK 247/22, 17.05.2023; III OSK 1539/25, 9.04.2026.
• Ogranicznik: NSA III OSK 2408/22, 16.11.2023 — obowiązek dotyczy wyłącznie sfery publicznej działalności podmiotu.
• Poznań: WSA w Poznaniu II SAB/Po 30/23, 22.06.2023, utrzymany przez NSA III OSK 2450/23.

Informacja przetworzona¶

• NSA I OSK 2336/17, 18.04.2018 — „nie jest przetworzeniem … proste zsumowanie danych, a także anonimizacja"; decyduje „ilość tych czynności oraz związany z tym czas i nakład pracy". → Rozbijać żądanie na kilka wąskich wniosków.
• NSA I OSK 915/16, 16.03.2018 — definicja opisowa.
• NSA III OSK 2685/21, 10.11.2023 i III OSK 196/23, 19.01.2024 — ciężar wykazania, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, spoczywa na podmiocie zobowiązanym, który musi wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
• NSA III OSK 925/23, 18.12.2024 — argumentacja o szczególnie istotnym interesie publicznym podniesiona dopiero w skardze do WSA jest bezskuteczna. → składać uzasadnienie organowi przed decyzją.
• NSA III OSK 2943/24, 17.04.2026 — wniosek radnego korzysta z domniemania szczególnej istotności dla interesu publicznego. → część zapytań kierować przez radnego.

Tajemnica przedsiębiorcy i prywatność¶

• NSA I OSK 759/14, 12.02.2015 — „kontrahenci … muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych podlegać może społecznej kontroli".
• NSA III OSK 734/22, 18.02.2025 — „nie można uznać za skuteczne zawarte w umowach zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy".
• NSA III OSK 716/22, 14.09.2023 — test dwuczłonowy; kosztorysy nie są tajemnicą. NSA III OSK 5167/21, 31.01.2025 — ocena obiektywna, niezależna od woli podmiotu.
• Prywatność vs funkcja publiczna: TK K 17/05, 20.03.2006 (Dz.U. 2006 Nr 49 poz. 358).
• Imiona i nazwiska kontrahentów — linia rozbieżna: za jawnością NSA III OSK 1375/21, 12.07.2022 i I OSK 2335/18, 31.01.2020; przeciw — I OSK 1482/18, 30.01.2020. Pismo przygotować na oba scenariusze.
• Listy uczestników zajęć (dzieci) — brak orzeczenia wprost; art. 5 ust. 2 udip + RODO działają realnie. Żądać danych zagregowanych/zanonimizowanych (liczba uczestników, frekwencja, liczba godzin, harmonogramy, listy obecności z zanonimizowanymi danymi). Żądanie danych imiennych osłabia całość wniosku.

Bezczynność — ponaglenie NIE jest wymagane¶

NSA III OSK 2450/23, 9.01.2025: „w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. w ogóle nie dochodzi do głosu"; art. 53 § 2b p.p.s.a. nie znajduje zastosowania (linia: NSA I OSK 2603/13, 3.04.2014).

• Skarga wprost do WSA za pośrednictwem podmiotu; wpis stały 100 zł.
• art. 149 § 1a p.p.s.a. — sąd obligatoryjnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; § 2 — grzywna lub suma pieniężna.