Pule finansowe PBO¶
Model finansowy: kategoryzacja projektów na ogólnomiejskie i rejonowe + Zielony Budżet. Cel systemowy: mitygacja nierówności przestrzennych i demograficznych.
Podział terytorialny (13 rejonów)¶
Poznań podzielono na 13 rejonów głosowania (nie na 42 rady osiedli). Rejony agregują osiedla o zbliżonej charakterystyce. Definicja w Zał. 1 do uchwały PBO26.
Przykłady rejonów:
- Rejon 1: Nowe Winogrady Północ, Południe, Wschód + Stare Winogrady.
- Rejon 2: Kiekrz, Krzyżowniki-Smochowice, Podolany, Strzeszyn.
- Rejon 5: Grunwald Północ, Grunwald Południe, Stary Grunwald.
Ewolucja puli ogólnej¶
| Edycja | Pula łączna | % budżetu miasta | Rejonowa | Ogólnomiejska | Zielony Budżet |
|---|---|---|---|---|---|
| PBO24 | 26,6 mln zł | — | — | — | — |
| PBO25 | 28,0 mln zł | 0,5% | 20,4 mln zł | 7,6 mln zł | 4,0 mln zł (w ogólnomiejskiej) |
| PBO26 | 31,3 mln zł | ponad 0,5% | 20,4 mln zł | 10,9 mln zł | [do weryfikacji] |
| PBO27 | 33,5 mln zł | rekord | 20,6 mln zł (19,3 duże + 1,3 małe) | 12,9 mln zł (12 duże + 0,9 małe) | 6,0 mln zł (wyodrębniona) |
PBO27: rekord. Pula rejonowa lekko podniesiona (20,6 mln zł) i po raz pierwszy formalnie rozbita na duże/małe. Pula ogólnomiejska 12,9 mln zł — kontynuacja trendu wzrostowego. Zielony Budżet po raz pierwszy raportowany jako odrębna kategoria 6,0 mln zł (vs „enklawa chroniona" w obrębie ogólnomiejskiej).
Kategorie projektów i progi (PBO27)¶
| Kategoria | Maks. wartość brutto | Zmiana vs PBO26 | Mechanika |
|---|---|---|---|
| Rejonowe Małe | 50 000 zł | bez zmian | Równy podział — każdy z 13 rejonów otrzymuje gwarantowaną pulę (np. po 100 tys. zł). Bez algorytmu demograficznego. Mikro-interwencje, projekty integracyjne. |
| Rejonowe Duże | 800 000 zł | bez zmian | Pula zmienna per rejon (algorytm: gęstość zaludnienia + powierzchnia). Strefa konkurencji inwestycji drogowych i placów zabaw. |
| Ogólnomiejskie Małe | 300 000 zł | bez zmian (podniesione z 200 tys. w PBO26) | Cykliczne wydarzenia kulturalne, działania miękkie wielodzielnicowe. |
| Ogólnomiejskie Duże | 3 000 000 zł | +1 mln zł (z 2 mln) | Modernizacje dróg rowerowych, duże skwery, renowacje obiektów sportowych ponadlokalnych. |
| Ogólnomiejskie Duże w ramach Zielonego Budżetu | 3 000 000 zł | +1 mln zł (z 2 mln) | Pula ekologiczna 6 mln zł wyodrębniona z ogólnomiejskiej. Zakres: ogrody deszczowe, bioretencja, łąki kwietne, ochrona istniejącej roślinności, lasy komunalne. |
Źródło limitów PBO27: poznan.pl/mim/pbo (formularz zgłoszenia, dostęp 2026-05-06).
Koszty utrzymania — nowy limit (PBO27)¶
Łączny koszt utrzymania zrealizowanego projektu w trakcie kolejnych 5 lat (sprzątanie, energia, woda, bieżące remonty, konserwacja) NIE może przekroczyć 30% wartości zgłoszonego projektu. Dotyczy projektów generujących koszty bieżące (boiska, fontanny, pawilony) — pomija mikrointerwencje jednorazowe.
Implikacja taktyczna: kosztorys infrastrukturalny musi przewidzieć rezerwę utrzymaniową. Projekt 800 tys. zł w kategorii rejonowej dużej → maks. 240 tys. zł kosztu utrzymania w 5 lat (~48 tys./rok). Niedopasowanie = odrzucenie formalne.
Taktyka kalibracji kosztorysu¶
Optymalizacja progu = kluczowa wiedza ekspercka. Przykład operacyjny:
- Interwencja przestrzenna wyceniona na 850 000 zł → przechodzi do kategorii ogólnomiejskiej (morderczej konkurencji).
- Obniżenie do 800 000 zł → pozostaje w kategorii rejonowej dużej, chroni przed rywalizacją z „oceanem" ogólnomiejskim (zdominowanym przez zorganizowane machiny dystrybucji usług sportowych).
Ogólnomiejski ocean¶
W kategorii ogólnomiejskiej dominują od lat powtarzalne projekty parasolowe (zajęcia sportowe, animacje kulturalne) — patrz 09-kontrowersje.md („Trener widmo", elite capture). Oznacza to, że projekty infrastrukturalne są strukturalnie wypychane do rejonów.
Pula Zielonego Budżetu — od „enklawy" do wyodrębnienia¶
Ewolucja:
- PBO25: w obrębie puli ogólnomiejskiej wyodrębniono Zielony Budżet — „enklawa chroniona" przed projektami betonowymi (4,0 mln zł).
- PBO26: kontynuacja w obrębie puli ogólnomiejskiej.
- PBO27: Zielony Budżet po raz pierwszy raportowany jako osobna pula 6,0 mln zł, z własnym progiem maks. projektu 3 mln zł (jak duży ogólnomiejski).
Zakres tematyczny:
- ogrody deszczowe,
- działania bioretencyjne,
- łąki kwietne,
- ochrona istniejącej roślinności (od PBO25),
- zintegrowane działania w lasach komunalnych (od PBO25).
Zwycięzca wielokrotny: „Zielone Fyrtle" (PBO24, PBO25, lider PBO26 z ~20 tys. głosów). Patrz 08a-case-studies-sukces.md.