Podstawa prawna PBO¶

Kaskada aktów regulujących Poznański Budżet Obywatelski — od ustawy przez prawo miejscowe po zarządzenia Prezydenta.

Szczebel ustawowy¶

• art. 5a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (USG) — fundament obligatoryjności budżetu obywatelskiego.
• Nowelizacja weszła w życie 11 stycznia 2018 r. — nałożyła na miasta na prawach powiatu obowiązek wydzielenia budżetu obywatelskiego w wysokości co najmniej 0,5% wydatków gminy z ostatniego przedłożonego sprawozdania z wykonania budżetu.

Poznań: mechanizm istniał jako autonomiczny od 2013 r. (13 lat przed 2026), ustawa z 2018 r. jedynie go sformalizowała. Miasto sukcesywnie podnosi pulę ponad minimum ustawowe.

Aktualny akt prawa miejscowego (cykl PBO26)¶

Uchwała Nr XVII/318/IX/2025 Rady Miasta Poznania z 1 kwietnia 2025 r. w sprawie zasad i trybu Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego 2026.

• Ogłoszona: Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 15 kwietnia 2025 r., poz. 3535.
• Status: obowiązujący.
• Załączniki:
• Zał. 1 — podział terytorialny miasta na 13 rejonów głosowania (agregacja 42 rad osiedli).
• Zał. 2 — ramy czasowe (harmonogram).
• Zał. 3 — [do weryfikacji, wspomniany pośrednio w oryginale].

Kluczowe nowe zapisy w regulaminie PBO26¶

Zasada „dobrosąsiedzkości"¶

Regulamin PBO26 dopuszcza wyłącznie projekty, których realizacja nie wywołuje negatywnych skutków dla mieszkańców obszaru. Katalog skutków dyskwalifikujących:

• wzrost natężenia ruchu samochodowego,
• zwiększona emisja hałasu,
• pogorszenie lokalnego bezpieczeństwa.

Skutek operacyjny: klauzula uzbraja ZDM i Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska w arbitralne narzędzie do odrzucania interwencji niepopularnych lokalnie (fizyczne uspokojenie ruchu, pumptracki, wybiegi dla psów, boiska w gęstej zabudowie).

Wykluczenie duplikacji z WPF / budżetem Miasta¶

Jeżeli projekt lub jego działania występują już w zatwierdzonym budżecie Miasta Poznania na dany rok lub w Wieloletniej Prognozie Finansowej (WPF) — projekt nie podlega głosowaniu, jest obligatoryjnie odrzucany na etapie weryfikacji formalnej.

Implikacja: przed złożeniem wniosku należy zmapować pozycje budżetowe jednostek miejskich. Praktyczna ilustracja: projekty animacji kulturalnej/sportowej bywają blokowane argumentem, że Wydział Sportu zabezpieczył tożsame środki na konkursy ofert dla NGO.

Obowiązek ogólnodostępności (25 h/tydz.)¶

Infrastruktura finansowana z PBO musi być ogólnodostępna: darmowy dostęp min. 25 godzin tygodniowo w przedziale 6:00–22:00, dla wszystkich mieszkańców miasta.

Wymóg proceduralny: pisemna zgoda zarządcy obiektu (dyrekcji szkoły, placówki) jako oświadczenie o współpracy instytucjonalnej — załącznik obligatoryjny. Braki = czołowa przyczyna odrzuceń na weryfikacji.

Zarządzenia Prezydenta UMP¶

Oryginał nie podaje konkretnych sygnatur zarządzeń Prezydenta — [do weryfikacji w BIP Poznań przy składaniu wniosku].

Powiązania z innymi aktami¶

• Prawo Zamówień Publicznych (PZP) — realizacja zwycięskich projektów infrastrukturalnych podlega PZP, co w praktyce rozciąga harmonogram poza jeden rok budżetowy.
• KPA — ścieżka odwołań od odrzuceń (patrz 11-apelacje.md).
• UDIP (ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) — narzędzie pre-audytu i egzekucji rozliczeń (patrz 04-kryteria-odrzucenia.md, 11-apelacje.md).
• MPZP — zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jako kryterium dopuszczalności.