pbo / 09 — Poznański Budżet Obywatelski¶
TL;DR. Poznański Budżet Obywatelski (PBO) to sformalizowany mechanizm partycypacyjny oparty na art. 5a USG + uchwale Rady Miasta Poznania. W cyklu PBO27 pula to 33,5 mln zł (rekord), z czego 20,6 mln zł trafia do 13 rejonów (19,3 duże + 1,3 małe), 12,9 mln zł na projekty ogólnomiejskie (12 duże + 0,9 małe), a 6,0 mln zł to wyodrębniona pula Zielonego Budżetu. Terminy PBO27: zgłaszanie 4–29 V 2026, weryfikacja VI–IX, losowanie numerów koniec IX, głosowanie 5–30 X 2026, wyniki do 30 XI 2026. Nowe limity PBO27: ogólnomiejski duży i Zielony Budżet podniesione z 2 do 3 mln zł; koszt utrzymania w 5 lat ≤ 30% wartości projektu. W PBO25 odrzucono 42% inwestycji twardych (vs 9% miękkich) — PBO strukturalnie promuje projekty miękkie typu „Trener osiedlowy". Indeks organizuje wiedzę w 12 chunków merytorycznych + 6 szablonów pism.
Chunki merytoryczne¶
- 01-podstawa-prawna — art. 5a USG, uchwała RMP XVII/318/IX/2025, zasada „dobrosąsiedzkości", wymóg 25 h/tydz. ogólnodostępności, wyłączenie duplikacji z WPF.
- 02-harmonogram-procedura — cykl roczny, terminy zgłoszeń / weryfikacji / głosowania PBO25 i PBO26, lista poparcia (min. 10 podpisów).
- 03-pule-finansowe — 13 rejonów, 5 kategorii projektów (Rejonowe Małe/Duże, Ogólnomiejskie Małe/Duże, Zielony Budżet), progi finansowe i taktyka kalibracji kosztorysu.
- 04-kryteria-odrzucenia — top 5 przyczyn odrzucenia (własność, kolizja WPF, koszty, ogólnodostępność, MPZP) + strategie obejścia.
- 05-glosowanie — koszyk 5 głosów (3 ogólnomiejskie + 2 rejonowe), algorytm malejącej użyteczności, antyfraud (PESEL + OTP), bot-farmy.
- 06-zespol-ump — Gabinet Prezydenta, Dyr. Patryk Pawełczak, koordynatorzy (Dagmara Woźniak, Karolina Kubis, Michalina Rachelska-Gwóźdź), ewaluatorzy sektorowi.
- 07-historia-edycji — tabela 2013–2026, pule, frekwencje, zwycięzcy, kontekst.
- 08a-case-studies-sukces — Trener osiedlowy, Zielone Fyrtle, Kultura na fyrtlach. Wzorzec sukcesu.
- 08b-case-studies-problemy — Starołęka (kolizja Aquanet 2028–2029), ZDM (ul. Trzemeszeńska, Fabryczna), „optymalizacja zakresu".
- 09-kontrowersje — elite capture „Trener widmo", afera ZSZ nr 1 (oceny za głosy), bot-farmy IP, projekty widma, krytyka zasady „dobrosąsiedzkości".
- 10-taktyka-wygrania — Playbook: framing tytułu, RO, mikro-kampania, pre-audyt techniczny, checklist.
- 11-apelacje — odwołanie wewnętrzne UMP, UDIP, interpelacja, NIK, petycja. Wyrok WSA Poznań IV SA/Po 1016/21.
- 12-benchmark-reformy — porównanie Warszawa / Gdańsk, 4 postulaty reform (rozdzielenie pul, odciążenie RO, mini-publics, gwarancja wykonalności).
Kluczowe liczby (szybki lookup)¶
| Parametr | PBO26 | PBO27 (aktualny cykl) |
|---|---|---|
| Pula łączna | 31,3 mln zł | 33,5 mln zł |
| Rejonowa (duże + małe) | 20,4 mln zł | 20,6 mln zł (19,3 + 1,3) |
| Ogólnomiejska (duże + małe) | 10,9 mln zł | 12,9 mln zł (12 + 0,9) |
| Zielony Budżet | (w ogólnomiejskiej) | 6,0 mln zł (wyodrębniona) |
| Maks. projekt rejonowy mały | 50 000 zł | 50 000 zł |
| Maks. projekt rejonowy duży | 800 000 zł | 800 000 zł |
| Maks. projekt ogólnomiejski mały | 300 000 zł | 300 000 zł |
| Maks. projekt ogólnomiejski duży | 2 000 000 zł | 3 000 000 zł |
| Maks. projekt Zielony Budżet | 2 000 000 zł | 3 000 000 zł |
| Koszt utrzymania w 5 lat | — | ≤ 30% wartości projektu |
| Próg ogólnodostępności | 25 h/tydz. (6:00–22:00) | 25 h/tydz. (6:00–22:00) |
| Lista poparcia | min. 10 podpisów | min. 10 podpisów |
| Koszyk głosów | 5 (3 ogólnomiejskie + 2 rejonowe) | 5 (3 ogólnomiejskie + 2 rejonowe) |
| Limity formularza (słów) | — | 8 / 14 / 300 / 150 / 150 |
| Składowe kosztów | — | maks. 6 |
| Załączniki (DOC/PDF/PNG/JPG) | — | maks. 5 |
Historyczne (PBO25 / PBO26): dopuszczone do głosowania 171 (PBO26), ważne głosy 76 472 (rekord PBO26), odrzuceń inwestycji twardych 42% (PBO25, vs 9% miękkich), skuteczność odwołań ~20% (5/25, PBO25).
Kontakt PBO27: pbo@um.poznan.pl · infolinia 61 646 3344 · serwis https://www.poznan.pl/mim/pbo/
Szablony pism¶
szablony/pbo/odwolanie-od-negatywnej-oceny— odwołanie od negatywnej oceny formalnej/merytorycznej; termin ~3 tyg. po ogłoszeniu list odrzuceń (do 20 IX w PBO25).szablony/pbo/wniosek-udip-plan-inwestycji— pre-audyt przed złożeniem wniosku: plan inwestycji PIM / ZDM / Aquanet w obszarze, min. 3 miesiące przed startem PBO.szablony/pbo/wniosek-udip-protokoly-odbioru— wgląd w umowy, faktury, protokoły odbioru; po wygranej, gdy zachodzi podejrzenie redukcji zakresu lub opóźnień.szablony/pbo/interpelacja-opoznienie-realizacji— interpelacja radnego miejskiego (art. 24 USG) w sprawie opóźnienia zwycięskiego projektu.szablony/pbo/zawiadomienie-nik-niezrealizowany-projekt— zawiadomienie NIK o podejrzeniu niegospodarności; dla wieloletnich fiasków.szablony/pbo/petycja-reforma-regulaminu— petycja do Rady Miasta (ust. o petycjach) o reformę: rozdzielenie pul, odciążenie RO, mini-publics, gwarancja wykonalności, etyczny rygor dla szkół.
Pełne źródło¶
../wyniki-09-pbo.md — monolit ~111 KB, pełna analiza referencyjna. Do pracy operacyjnej używaj chunków. Do weryfikacji cytatów / kontekstu — sięgnij do źródła.
Powiązane studia¶
../studium-park-ujazdowski.md— studium przypadku spektakularnego placu zabaw w Parku Ujazdowskim w Warszawie (~3,5 mln zł, projekt Grima / Małek+Naumienko, urządzenia Richter Spielgeräte) + strategia implementacji dla Poznania (PBO + Inicjatywa Lokalna + Rada Osiedla + petycje). Uwaga jakościowa: sekcje 3 (Rady Osiedli) i 4 (Petycje) są wyraźnie zdegradowane stylistycznie — tekst się tam zapętla; faktografia użyteczna, narracja do parafrazy.