Bibliografia i rejestr źródeł¶

Dostęp do źródeł: 2026-08-24, chyba że rozdział wskazuje inaczej. Pierwszeństwo: akty/wyroki/decyzje i pełne raporty → BIP/komunikat właściwego organu → publikacja naukowa → wypowiedź strony/media. Każdy rozdział zawiera także link przy konkretnym twierdzeniu; poniżej jest rejestr bez powtarzania duplikatów.

Dwa źródła rdzeniowe¶

1. Miasto Poznań, Strategiczna Mapa Hałasu miasta Poznania 2022, część opisowa, 179 s.: pełny PDF, strona mapy. Dane głównie 2021; model CNOSSOS-EU; oddzielnie drogi, tramwaje, kolej, przemysł, Ławica i Krzesiny.
2. Sejmik Województwa Wielkopolskiego, uchwała IV/92/24 z 15.07.2024, Program ochrony środowiska przed hałasem dla woj. wielkopolskiego, Poznań = tom IV s. 205–285: PDF uchwały z załącznikami, BIP z kompletem materiałów i konsultacjami, komunikat UMWW.

Poznań: akty, mapy i dane urzędowe¶

• RMP, uchwała XLIII/521/V/2008 — pierwszy miejski POH: sesja i załączniki.
• RMP, uchwała LX/927/VI/2013 — POH 2013: BIP.
• RMP, uchwała LXIX/1253/VII/2018 — POH 2018: BIP.
• Miasto o przejściu programu na poziom wojewódzki: program 2024.
• RMP, uchwała XXXVI/614/VII/2016 — ograniczenie czasu używania urządzeń emitujących hałas: BIP.
• Sejmik, uchwała XVIII/302/12 — OOU Ławica: dziennik urzędowy, PDF.
• Uwagi/rozstrzygnięcia dotyczące dawnego OOU Krzesiny: materiał POH 2013, materiał planistyczny miasta.
• Rejestr skarg 2013–2018 w dokumentacji miejskiej: załącznik.
• ZDM, pomiary okresowe dróg i tramwajów 2016: oryginalny DOCX opublikowany przez WIOŚ, lokalna ekstrakcja: wyniki-zdm-pomiary-halas-2016.md. Materiał historyczny; aktualny stan wymaga nowego pomiaru.

Aktualne działania, inwestycje i spory¶

• ZTM, remonty torowo-sieciowe 2024/2026: harmonogram.
• RMP/Miasto, odpowiedź o technologii i utrzymaniu torów: „Redukcja hałasu tramwajowego”, 23.09.2025; MPK: szlifowanie szyn.
• PBO 2026, OD.1 „Tramwaj bez echa”: karta projektu, wyniki głosowania.
• PBO 2026, odrzucone „Główna bez hałasu”: karta nr 156.
• ZDM/GIOŚ, zapowiedź dwóch stacji drogowych i egzekucja lokali: odpowiedź miasta, 9.02.2026.
• Ławica, operacje rozkładowe 1:00–5:00 od 25.10.2026: komunikat miasta/portu.
• Tor Poznań: komunikat GIOŚ, sprawa RPO V.7203.51.2026, wykaz decyzji WIOŚ 2023, stanowisko miasta 2026.
• Sejm, druki 2647/2671: przebieg druku 2647, zapis pierwszego czytania 15.07.2026; osobny projekt POŚ: RPW/26658/2026.
• PIM: wiadukty Lutycka/Golęcińska; Miasto: Ratajczaka II; MPK: umowa na 28 Czerwca 1956 r..
• WUW/CUPT: decyzja dla obwodnicy kolejowej, dofinansowanie węzłów.
• Dąbrowskiego — źródła historycznych zapowiedzi: załącznik UMWW, historia konsultacji RO Jeżyce.

Prawo UE i orzecznictwo¶

• Dyrektywa 2002/49/WE (END), tekst skonsolidowany; 2021/1226 — CNOSSOS-EU; 2020/367 — skutki zdrowotne.
• TSUE, C-602/21, Komisja przeciwko Polsce, 20.04.2023, ECLI:EU:C:2023:310: wyrok, sentencja.
• Rozporządzenie UE 598/2014 — ograniczenia operacyjne lotnisk.
• TSI „Hałas” 1304/2014, tekst 2023; 2019/774 — cichsze trasy.

Prawo polskie i metodyka urzędowa¶

• Prawo ochrony środowiska — t.j. Dz.U. 2025 poz. 647 ze zm..
• Dopuszczalne poziomy hałasu — t.j. Dz.U. 2014 poz. 112.
• L_DWN — Dz.U. 2020 poz. 1018.
• Strategiczne mapy — Dz.U. 2024 poz. 255, zmiana od 12.05.2026: Dz.U. 2026 poz. 621.
• Pomiary instalacji — Dz.U. 2023 poz. 1706, zał. 7–8; pomiary infrastruktury — Dz.U. 2011 nr 140 poz. 824 ze zm..
• KPA — Dz.U. 2025 poz. 1691; UDIP — Dz.U. 2022 poz. 902; informacja o środowisku — Dz.U. 2026 poz. 670.
• Kodeks wykroczeń — Dz.U. 2025 poz. 734 ze zm.; Kodeks cywilny — Dz.U. 2026 poz. 795; Prawo lotnicze — Dz.U. 2025 poz. 1431 ze zm..

Zdrowie i badania¶

• WHO, Environmental Noise Guidelines for the European Region (2018): publikacja, przeglądy mechanizmów.
• EEA, Environmental noise in Europe 2025, po korekcie 27.03.2026: raport, DOI 10.2800/5134480.
• Ławniczak, Orczyk, Warszawska: DOI 10.7494/geom.2024.18.6.5.
• Felcyn, Preis, Kokowski, Gałuszka, 10 obszarów Poznania, n=794: DOI 10.1016/j.trd.2018.04.019.
• Felcyn, struktura czasowa ruchu: DOI 10.1007/s40201-021-00655-4, pełny tekst.
• Felcyn, Ptak, liczba zdarzeń drogowych/tramwajowych/lotniczych: DOI 10.24425/aoa.2022.142892.
• Orczyk, Tomaszewski, ekspozycja komunikacyjna: DOI 10.5604/08669546.1203202.
• Skrzypek i in., dzieci w Bytomiu, n=5136: DOI 10.13075/ijomeh.1896.00823. Nie jest to badanie Poznania.

Profile ekspertów i materiały społeczne¶

• prof. Anna Preis — UAM, dr Jan Felcyn — UAM, dr Michał Gałuszka — UAM, Komitet Akustyki PAN.
• RO Stare Miasto: hałas pomijany przez mapę, problemy egzekucji nocnej.
• RMP/BIP: interpelacja Haliny Owsiannej, petycje do prezydenta, petycja Drużynowa.

Materiały medialne w chronologii służą wyłącznie do przypisania publicznej wypowiedzi albo sygnału wymagającego dalszej weryfikacji; nie zastępują raportu lub decyzji.